Tips & Wetenschap

Het is een regelmatig terugkerende discussie: wel of geen kunstmatige zoetstoffen? Er is al veel over gezegd en geschreven en hele websites zijn gewijd aan de gevaren van bijvoorbeeld aspartaam. Aspartaam is een van de best onderzochte zoetstoffen en is niet giftig zoals wel eens beweerd wordt.

Het blijkt echter ook niet veel te helpen tegen overgewicht: gegevens van studies die mensen vragen naar eetgedrag en lichaamsgewicht laten zelfs een verband zien tussen overgewicht en gebruik van kunstmatige zoetstoffen. Maar dat kan natuurlijk ook andersom veroorzaakt worden: mensen met overgewicht zullen eerder bijvoorbeeld cola light nemen. Proefdieren die kunstmatige zoetstoffen krijgen, lijken echter ook dikker te worden. Wetenschappers hadden moeite met een verklaring, want calorieën kunnen niet zomaar verdwijnen. Maar nu lijkt er vanuit dieronderzoek een interessante verklaring te komen. Het lijkt dat de ontkoppeling van zoete smaak en uiteindelijk kunnen gebruiken van energie, zoals dat gebeurt bij gebruik van kunstmatige zoetstoffen, leidt tot overconsumptie in de periode erna. Proefdieren werden consequent dikker op yoghurt met zoetstoffen dan yoghurt met gewone suiker. De verklaring was een verminderde calorische compensatie en dus dat de ratjes gewoon meer aten in de uren na de yoghurtinname.

Het is een grote stap van dier naar mens, met allerlei factoren die van invloed zijn op het eetgedrag. Dus het blijft lastig om een definitief oordeel te geven over kunstmatige zoetstoffen. Maar we hebben het ook niet echt nodig, en met de huidige aanwijzingen voor negatieve effecten neem ik zelf het risico niet. En cola of cola light? Lijkt me een kwestie van “Van de regen in de drup komen”. Drink gewoon water, daar zijn we op gemaakt.

Swithers, SE, AA Martin, TL Davidson, High-intensity sweeteners and energy balance, Physiology and Behaviour, 2010, doi:10.1016/j.physbeh.2009.12.021